Robert Szumielewicz, Wiceprezes Izby Architektów RP, który rozmawiał z Arturem Celińskim o nadchodzącym Kongresie Architektury Polskiej, który zaplanowano na 2026 rok. Prowadzący wraz ze swoim rozmówcą diagnozują obecny stan polskiej architektury, wskazując na głęboki kryzys w zawodzie oraz brak systemowej polityki architektonicznej państwa. Rozmówcy wyjaśniają, dlaczego organizacja kongresu jest ważną próbą wyjścia z impasu i walki o poprawę jakości przestrzeni publicznej. Celem spotkania środowiska architektonicznego ma być wypracowanie konkretnych postulatów, które następnie trafią do decydentów politycznych.
Zobacz też: Krzysztof Kuniczuk o przyszłości betonu w architekturze. Budzi kontrowersje
Ile Polska traci na chaosie przestrzennym?
Zaskakująca jest kwota, jaką Polska traci każdego roku z powodu braku spójnej polityki przestrzennej. Robert Szumielewicz przywołuje badania, z których wynika, że roczne straty sięgają nawet 80 miliardów złotych. Te gigantyczne koszty wynikają między innymi z chaotycznej zabudowy, problemów komunikacyjnych oraz nieefektywnej infrastruktury. Ekspert podkreśla, że te dane mają uświadomić politykom i opinii publicznej, że inwestycja w dobrą architekturę i planowanie przestrzenne to nie zbędny wydatek. W dłuższej perspektywie jest to czysta oszczędność dla budżetu państwa oraz samych obywateli.
Czytaj też: Sekrety bydgoskiej kolei: Budynek pełen wspomnień czeka na nowe życie
Dlaczego architekci są na skraju wyczerpania?
Podcast rzuca również światło na trudną sytuację samych architektów, którzy według rozmówców znajdują się na skraju wyczerpania psychicznego. Wbrew powszechnym wyobrażeniom o prestiżu tego zawodu, realia rynkowe bywają bardzo trudne, zwłaszcza dla mniejszych pracowni. Dyskutujący wskazują na ogromną presję, niskie zarobki nieadekwatne do ponoszonej odpowiedzialności oraz brak ochrony minimalnych stawek za pracę twórczą. Dodatkowym problemem jest dominujący w zamówieniach publicznych model "zaprojektuj i wybuduj", który spycha jakość projektu na dalszy plan na rzecz cięcia kosztów przez wykonawcę. Taka sytuacja prowadzi do frustracji w środowisku i bezpośrednio wpływa na obniżenie jakości polskiej architektury.
