Dr Tomasz Rożek opisał mechanizmy korumpowania nauki w swojej najnowszej książce. Wyjaśnił, że wielkie korporacje, zamiast zaprzeczać faktom, często stosują strategię siania wątpliwości, finansując badania mające podważyć ustalone dowody. W dyskusji przywołano przykłady takich działań, jak afera tytoniowa czy kryzys opioidowy w Stanach Zjednoczonych. Według Rożka podatność społeczeństwa na dezinformację wynika między innymi z braków w systemie edukacji, który nie uczy krytycznego myślenia i weryfikowania informacji. Rozmówcy poruszyli również temat upadku autorytetów naukowych i łatwości, z jaką dziś podważa się rzetelne badania.
Zobacz też: Niewiarygodne sceny na ulicy! Wyborcy Tuska, Kaczyńskiego i Brauna podali sobie ręce
Czy słynny eksperyment więzienny Zimbardo był oszustwem?
Jednym z najbardziej zaskakujących wątków poruszonych w rozmowie była krytyczna ocena Stanfordzkiego Eksperymentu Więziennego. Dr Tomasz Rożek stwierdził, że badanie to nie powinno być nazywane eksperymentem, a raczej swoistym wydarzeniem scenicznym. Zwrócił uwagę, że sam badacz Philip Zimbardo od początku instruował strażników, jak mają się zachowywać, a rekrutacja uczestników faworyzowała osoby o określonych skłonnościach. Co ciekawe, wbrew powszechnej opinii, brutalnością wykazywała się tylko mniejszość strażników, podczas gdy reszta pozostawała bierna. Sam Zimbardo po latach przyznał, że zamiast zachować postawę bezstronnego obserwatora, przyjął rolę dyrektora więzienia, co wpłynęło na przebieg całego przedsięwzięcia.
Zobacz też: Najsztub zapytał swojego gościa: "Czy to oznacza, że jestem psychopatą?"
Jak powstał ruch antyszczepionkowy
W podcaście szczegółowo omówiono genezę współczesnych ruchów antyszczepionkowych, której fundamenty stworzył Andrew Wakefield. Dr Rożek przypomniał, że ten były lekarz nie tylko sfałszował wyniki badań rzekomo łączących szczepionki z autyzmem, ale kierował się przy tym motywacją finansową. Za swoje działania otrzymał pół miliona funtów od kancelarii prawnej, która zamierzała pozywać producentów szczepionek. Co więcej, Wakefield sam opatentował konkurencyjny produkt i chciał zdyskredytować dostępne na rynku preparaty, aby zarobić na własnym wynalazku. Mimo że jego oszustwo zostało zdemaskowane, a on sam stracił prawo do wykonywania zawodu, stworzony przez niego mit wciąż zbiera tragiczne żniwo.
Czytaj też: Jest "terapeutką narodu polskiego". Zdradza, co Polacy mówią na terapiach
