Czym jest neuroplastyczność mózgu?
W podcaście "Drogowskazy" Aleksandra Galant rozmawiała z Agatą Marią Kowalską o zdolności mózgu do reorganizacji i tworzenia nowych połączeń neuronalnych. Neuroplastyczność ma znaczenie między innymi dla uczenia się, zapamiętywania i nabywania umiejętności. Jest szczególnie duża w dzieciństwie, ale mózg zachowuje tę zdolność również w dorosłym życiu. Psychoterapia może pomóc lepiej rozumieć własne mechanizmy i ćwiczyć nowe sposoby reagowania. Taka zmiana wymaga jednak czasu oraz systematycznego powtarzania nowych zachowań. Plastyczność mózgu nie oznacza natomiast, że można dowolnie siebie "przeprogramować" albo zmienić wrodzone cechy mózgu.
Czytaj też: Pokolenie X czuje się oszukane. Badania rzucają nowe światło na sytuację osób 45 plus
Jak mózg uczy się i adaptuje po urazach
Przykładem były badania londyńskich taksówkarzy, którzy przed egzaminem muszą opanować rozbudowaną sieć ulic miasta. Pokazują one, że intensywna nauka i ćwiczenie konkretnej umiejętności wiążą się ze zmianami w pracy mózgu. Neuroplastyczność ma też znaczenie po urazach i udarach, gdy inne obszary mózgu mogą częściowo przejmować funkcje uszkodzonych miejsc. Nie gwarantuje to jednak pełnego odzyskania sprawności, ponieważ wiele zależy od rodzaju urazu i indywidualnej sytuacji pacjenta. W tym procesie pomocne są rehabilitacja oraz konsekwentne ćwiczenia.
Zobacz także: Żyjemy w czasach "tinderyzacji" relacji. Psycholog wyjaśnia, dlaczego to problem
Co wspiera mózg na co dzień?
Oczywiście istnieją sprawdzone sposoby wspierania pracy mózgu. Agata Maria Kowalska wymieniła sen, zbilansowaną dietę, aktywność fizyczną, ciekawość świata i regularne powtarzanie materiału. Zwróciła też uwagę, że nawigacja może osłabiać ćwiczenie orientacji w terenie, jeśli całkowicie zastępuje samodzielne szukanie drogi. Rozpraszacze związane z ekranami mogą z kolei utrudniać skupienie i zapamiętywanie informacji. Pomocne są także przerwy po nauce oraz chwile nudy. Warto również podejmować nowe aktywności niezależnie od wieku, ponieważ mogą angażować różne funkcje poznawcze.
Zobacz też: Planszówki znów łączą ludzi. To sposób na czas bez ekranów