Szkoła w spektrum autyzmu. Dla systemu edukacji to ogromne wyzwanie

2026-04-23 10:01

W ciągu ostatniej dekady liczba uczniów z orzeczeniem o spektrum autyzmu wzrosła w Polsce niemal dziesięciokrotnie, stawiając przed systemem edukacji ogromne wyzwania. Katarzyna Ziółkowska-Dąbek w reportażu z cyklu "Polska Na Ucho" przygląda się temu, jak placówki oświatowe radzą sobie z tą sytuacją.

Szkoła w spektrum autyzmu. Reportaż z cyklu Polska na ucho

i

Autor: Adobe Stock Szkoła w spektrum autyzmu. Reportaż z cyklu "Polska na ucho"

Edukacja uczniów w spektrum autyzmu na każdym jej etapie może być wyzwaniem dla polskich szkół. Jakie konkretne rozwiązania wprowadzają placówki? Tego dowiecie się z nagrania "Szkoła w spektrum", gdzie poruszono również problemy związane z relacjami rówieśniczymi, stygmatyzacją oraz systemowymi brakami w finansowaniu nauczycieli wspomagających. Autorka reportażu oddaje głos zarówno pedagogom, jak i samym uczniom, którzy dzielą się swoimi doświadczeniami od szkoły podstawowej aż po studia wyższe. Ważne jest to, że system próbuje nadążyć za dynamicznie zmieniającą się rzeczywistością.

Czytaj też: Czym są mikroemerytury? Trener mentalny: to sposób na ciągłą regenerację

Autyzm u dziewcząt a stereotypowe postrzeganie spektrum

W reportażu zwrócono uwagę na często pomijany problem diagnozowania autyzmu u dziewcząt, który wymyka się popularnym stereotypom. Jedna z rozmówczyń, uczennica Alicja, wyjaśnia, że spektrum autyzmu wciąż bywa kojarzone głównie z chłopięcymi, technicznymi zainteresowaniami, jak pociągi czy motoryzacja. Tymczasem u dziewcząt może ono objawiać się w zupełnie inny sposób, na przykład poprzez niezwykle dogłębną wiedzę na temat kosmetyków do makijażu. Tego typu pasje rzadko są postrzegane przez otoczenie jako możliwy objaw spektrum, co utrudnia postawienie właściwej diagnozy. Ta perspektywa pokazuje, jak bardzo potrzebna jest edukacja na temat różnorodności objawów autyzmu.

Czytaj też: Późna diagnoza ADHD odmieniła jego życie. Opowiada o dwóch najszczęśliwszych latach

"Nie wyglądasz na autystę", czyli o problemie maskowania

W materiale poruszono również ważny temat maskowania, czyli ukrywania przez osoby w spektrum autyzmu swoich prawdziwych trudności, aby dopasować się do społecznych oczekiwań. Student Marcel opowiada o sytuacji, w której znajomy po usłyszeniu diagnozy stwierdził, że nigdy by się tego nie domyślił. Choć takie słowa mogą wydawać się komplementem, w rzeczywistości umniejszają codziennym zmaganiom z nadwrażliwością sensoryczną czy problemami w komunikacji. Jak podkreślają rozmówcy, zdolność do maskowania nie oznacza braku trudności, lecz jest wynikiem ogromnego wysiłku wkładanego w funkcjonowanie w neurotypowym świecie. To pokazuje, jak głęboko zakorzenione są stereotypy dotyczące tego, jak osoba w spektrum autyzmu powinna wyglądać i się zachowywać.

Czytaj też: Dlaczego sięgamy po niezdrowe przekąski? Ekspertka podaje jeden powód

Polska na ucho
Szkoła w spektrum